#79 Kennis Infuus - Genezen vs. optimaliseren
In dit Kennis Infuus ga ik dieper in op het verschil in aanpak wanneer je resultaat wilt behalen met het verhelpen van je klachten ten opzichte van wanneer je geen serieuze klachten hebt, maar met gez
In dit Kennis Infuus ga ik dieper in op het verschil in aanpak wanneer je resultaat wilt behalen met het verhelpen van je klachten ten opzichte van wanneer je geen serieuze klachten hebt, maar met gezondheidsoptimalisatie (nog meer energie, focus, creativiteit, productiviteit, impact etc) wilt starten. Met de context die ik deel, kun je voor jezelf beter bepalen waar jij je in deze reis bevindt en welke prioriteiten je kunt stellen om sneller en effectiever bij je gewenste resultaten te komen. Het lijkt wel of steeds meer Nederlanders bewust bezig zijn met hun gezondheid en leefstijlkeuzes (god dank). Hoewel dit goed nieuws is, zijn we er nog lang niet. Het is veel te makkelijk om verdwaald te raken in alle veelbelovende biohacks, trainingsmethoden en “the next big thing”, terwijl je fundament nog niet eens af is. Vaak gaan we goed bedoeld aan de slag met intermittent vasten, uitdagende sportschema’s, hyperbare zuurstof training, lichttherapie etcetera op inspiratie van iets wat we gezien hebben op social media, bij een topsporter of een doorgewinterde biohacker. Met andere woorden: afhankelijk van je huidige klachten of gezondheidsstatus is er een bepaalde volgorde van stappen die je bij je gewenste resultaat brengen. Je kunt de juiste stappen uitvoeren, maar wanneer je dit in de verkeerde volgorde doet, brengt het je weinig (of het brengt je juist verder van resultaat).
Waar sta je momenteel
Het klinkt vast niet onlogisch dat wanneer ik je vertel dat een van onze cliënten met de Ziekte van Crohn een totaal ander behandelplan krijgt dan een van onze (top)sport cliënten. Het grote verschil zit hem niet zozeer in de aard van de stappen richting resultaat, maar vooral in de intensiteit en vorm van toepassing. Voordat ik dit verder toelicht, wil ik eerst de twee categorieën definiëren waar ik de rest van dit artikel op baseer:
1. Je bent ziek, hebt “chronische” energieproblemen en/of hebt dagelijks belemmerende gezondheidsklachten 2. Je hebt geen klachten, maar voelt dat je nog meer energie, focus, productiviteit, herstellend vermogen (etc, etc) kunt verwerven om je specifieke levensdoelen te vervullen
In categorie 1 is er een overduidelijk gezondheidsprobleem dat verholpen moet worden. Denk aan hardnekkig overgewicht, darmklachten, een auto-immuunaandoening of eczeem. In categorie 2 is er geen acute gezondheidsdreiging, maar je merkt dat je niet genoeg “vitaal vermogen” hebt om bijvoorbeeld de beste vader voor je gezin te zijn, naast je zakenleven energie over te houden voor sociale verbinding of om volledig te herstellen tijdens je trainingsperiode voor de volgende Hyrox (om maar een aantal optimalisatiedoelen te noemen).
Maak je energiebalans op
In categorie 1 komt een klacht altijd voort uit een bestaand, groot energieprobleem. Hier ben ik in voorgaande artikelen uitgebreid op ingegaan, dus ik ga ervan uit dat je bekend bent met het idee dat ziekte en klachten voortkomen uit “energielekken”. De manier waarop we energiegerelateerde klachten verhelpen in onze 1:1 trajecten is door een uitgebreide balans op te maken tussen waar je energielekken zitten, hoe we deze kunnen dichten en hoe we je “batterij” kunnen opladen met nieuwe energiebronnen. Hieronder zie je een aantal voorbeelden van veelvoorkomende energiebronnen en energielekken.
Het verhelpen van klachten lukt 9 van de 10 keer door het sleutelen aan deze balans, omdat het ontstaan van 9 van de 10 klachten voortkomt uit een langere periode van verstoring van deze balans. Genezen van ziekten/klachten draait dus bijna altijd om het opnieuw opladen van je batterij.
Belasting Vs. Belastbaarheid
Bij optimalisatie is het natuurlijk ook belangrijk dat je over een opgeladen batterij beschikt (lees: goed werkende mitochondriën, hoge redox-potentie en goed afgestemde hormonale cycli). Maar, bij optimalisatie draait het vooral ook om hoe je de energie in je opgeladen batterij zo efficiënt mogelijk inzet voor het bereiken van je specifieke doelen.
Ben je ondernemer en wil je een nieuw omzetsdoel halen? Dan is de kans groot dat je daar meer focus, productiviteit en cognitieve capaciteit voor nodig hebt. Daarnaast wil je zo stressbestendig zijn dat je weg kan komen met een paar uurtjes minder slaap wanneer er belangrijke deadlines zijn, wil je in staat zijn om niet-ingecalculeerde workload goed op te kunnen vangen en wil je vooral in staat zijn om op lange termijn zo consistent mogelijke output te leveren.
Ben je (top)sporter, dan werk je waarschijnlijk naar een specifiek performance doel toe. Bijvoorbeeld een toernooi, de olympische spelen of een wedstrijd waarop je in staat moet zijn om 120% output te leveren. Deze peak-performance mag ten koste gaan van andere facetten van je gezondheid (denk aan een hormonale set-back of langere herstelperiode), als je maar je beste prestatie ooit levert op het moment dat het moet. Daarnaast wil je in de aanloopperiode naar je peak-performance toe zo hard mogelijk kunnen trainen zonder blessures en zo goed mogelijk te kunnen herstellen. Dit vraagt weer een andere benadering dan in het geval van een ondernemer of iemand die vooral cognitieve peak-performance wil behalen.
Dan heb je nog de fanatiekelingen die geboren zijn om hun fysieke en mentale grenzen te verkennen. Denk bijvoorbeeld aan een ambitieuze vader of moeder met een eigen onderneming, een fanatiek sport- of hobby-leven en een bruisend sociaal leven. Je kunt nooit op ieder vlak een 6 gooien, maar door goed voor jezelf te zorgen en met zo min mogelijk maatregelen zo veel mogelijk energie, tijd en cognitief vermogen te winnen, kan je aardig in de buurt komen.
Optimalisatie is dus een verhaal over de balans tussen belastbaarheid en belasting : Hoe zorgen we ervoor dat je batterij zo volledig mogelijk kan opladen, zodat je deze vervolgens zo effectief mogelijk kan ontladen.
In Praktijk
Uiteraard bestaat er in praktijk altijd overlap tussen al deze categorieën. Je mag best nog met darmklachten struggelen, maar ondertussen al toewerken naar de halve marathon die je aan het einde van het jaar wilt lopen. Aan de andere kant bestaat dezelfde chronologie van vereiste stappen nog steeds. Om een halve marathon te lopen, heb je eerst een positieve energiebalans nodig. Ook om te herstellen en beter te worden in je training, heb je een batterij nodig die over reserve beschikt.
En natuurlijk zien we in onze optimalisatie trajecten ook ondernemers of high performers met milde gezondheidsklachten, zoals huidproblemen of darmklachten. Ondanks dat ze op hoog niveau presteren, vraagt deze prestatie in een moderne leefomgeving zijn prijs in de vorm van een stukje gezondheid. De belangrijkste eerste stap binnen je reis naar je gewenste resultaten is daarom het definiëren van je doelen. Het is al jaren geleden dat ik de klassieker 7 Habits of Highly Effective people las, maar ik weet nog als de dag van gisteren dat Stephan Covey (de schrijver) in Habit 2 vertelde dat je alleen effectief richting een doel kan werken als je “the end in mind” hebt.
Te simpel voor woorden zou je zeggen, maar ik krijg nog bijna dagelijks vragen in de categorie “gaat supplement X, Y of Z me van mijn burn-out helpen” of “ik heb al heel mijn leven eczeem, welk lichttherapie apparaat moet ik halen”. Als je dit soort vragen stelt, dan begrijp je nog niet waar je klachten vandaan komen, laat staan wat de weg richting het natuurlijk verhelpen daarvan is. En dat is oke. Daarom schrijf ik onder andere dit artikel. Je hebt eerst grotere vuren te blussen voordat je aan de laatste procenten richting optimale gezondheid kan werken met dit soort externe middelen.
Het recept voor succes
Laten we tot slot het recept voor jouw “cheesecake” nog maar eens samenvatten. Waar een goede cheesecake begint met het liefdevol samenvoegen van de basisingrediënten, begint het verhelpen van energiegerelateerde leefstijlklachten met het consistent verbeteren van de balans tussen alle leefstijlgedragingen die je energie geven ten opzichte van die energie bij je wegkapen. De theorie is echt zo simpel. De uitvoering is waar het grote werk ligt.
Je energiebalans is een gevolg van je overtuigingen, je conditionering en het gedrag wat daaruit volgt. Als je nooit hebt geleerd dat het noodzakelijk is om fatsoenlijk te eten, ochtendlicht te zien en dat je niet zonder gevolgen tot 01:00 op social media kan liggen scrollen, dan gaat het tijd en energie kosten om nieuwe gedragspatronen in te bouwen. Ook gaan er praktische oplossingen moeten komen om meer “natuur” in je moderne leven te introduceren. Dat gaat ALTIJD met vallen en opstaan.
Staat je energiebalans in het groen en ben je in staat om te presteren als ondernemer, sporter, ouder, collega of “high performer”, dan is het tijd om te kiezen welke frosting, sprinkles en welk fruit je bovenop je cheesecake wilt. Dit zijn natuurlijk de details, maar juist die details maken het verschil tussen een prima cheesecake en een cheesecake waar men een heuse omweg voor maakt. Tot zover dit Kennis Infuus. Ik hoop dat je hiermee wat meer inzicht krijgt in je eigen receptuur naar meer energie, vitaliteit en levenslust. Heb je hulp nodig bij het verhelpen van je klachten of het bereiken van een nieuw level in je performance. Dat was hem weer. Laat me weten als je vragen hebt. Zo niet, dan spreek ik je volgende week weer!